Pracownia Glottodydaktyki Kulturowej

Pracowni Glottodydaktyki Kulturowej działa przy Centrum Języka Polskiego i Kultury Polskiej dla Cudzoziemców POLONICUM Uniwersytetu Warszawskiego, ale nie wyłącznie w jego strukturach. Do współpracy i wytyczenia zakresu badań zostali zaproszeni pracownicy innych uczelni (również zagranicznych), w których istnieją ośrodki zajmujące się nauczaniem języka polskiego jako obcego. W ten sposób kreujemy program badawczy, mający na celu rozpoznawanie przestrzeni kulturowej w procesie glottodydaktycznym.

 

 

Nasi pracownicy:

 

  1. dr hab. Piotr Garncarek kierownik Pracowni

p.garncarek@uw.edu.pl

  1. dr Anna Rabczuk

anna.rabczuk@uw.edu.pl

  1. dr Anna Mazanek

a.mazanek@uw.edu.pl

  1. dr Aleksandra Święcka

aleksandra.swiecka@uw.edu.pl

  1. dr Magdalena Stasieczek-Górna

m.stasieczek@uw.edu.pl

  1. mgr Marta Skura

martaskura@uw.edu.pl

 

 

Nasi współpracownicy w Centrum POLONICUM:

 

  1. mgr Agnieszka Jastrzębska

jastrub@wp.pl

  1. mgr Urszula Swoboda-Rydz

urydz22@gmail.com

  1. mgr Barbara Łukaszewicz

barbara.lukaszewicz1@gmail.com

 

Nasi współpracownicy z innych uczelni:

 

* Uniwersytet Wrocławski

dr Urszula Dobesz (udobesz@tlen.pl,

dr Anna Burzyńska-Kamieniecka (aburz1@poczta.onet.pl)

* Uniwersytet Śląski w Katowicach

dr Violetta Hajduk-Gawron (wioletta.hajduk-gawron@us.edu.pl)

* Uniwersytet Łódzki

prof. dr hab. Grażyna Zarzycka (grazyna.zarzycka@wp.pl)

* Uniwersytet Szczeciński

dr Anna Szyntor-Bykowska (bykszyn@tlen.pl)

* Państwowy Uniwersytet Białoruski w Mińsku

dr Helena Kazancewa (kazancewa@yandex.ru)

* Wschodnioeuropejski Uniwersytet Państwowy w Łucku

doc. Julia Wasejko (jvaseyko@yahoo.com)

* Uniwersytet Wiedeński

prof. Liliana Madelska (liliana.madelska@univie.ac.at)

 mgr Natalia Kosch (n.kosch@gmx.at)

* Uniwersytet im. Iwana Franki we Lwowie

dr Jerzy Kowalewski (kowalewskijerzy@wp.pl)

 

Zakres badań definiujemy szerzej, niż aktywne tło kulturowe w nauczania polszczyzny, dotyczy on kilku obszarów tematycznych:

  • lingwakulturowego aspektu nauczania j.p.j.o (onomastyka, frazeologia, idiomatyka, rytualizacja języka, skrzydlate słowa, translatoryka kulturemów…),
  • etno- i socjolingwistyki,
  • realioznawczych i socjokulturowych aspektów nauczania polszczyzny – w rozumieniu preferencji zalecanych przez Komisję do Spraw Nauczania Języków Obcych przy Radzie Europy,
  • krajobrazu narodowego, określanego bądź jako locus w kulturze, bądź jako krajoznawstwo,
  • kultury wysokiej i kultury popularnej w ekspozycji glottodydaktycznej,
  • inwentaryzacji pojęć i zjawisk kulturowych występujących w procesie nauczania języka polskiego jako obcego,
  • badań kanonu kultury narodowej na potrzeby propagowania polszczyzny w świecie,
  • cudzoziemskiej percepcji i obszarów ciekawości dotyczących polskości i polszczyzny.

 

Realizowane programy badawcze:

  1. Opracowanie i przeprowadzenie ankiety sondującej cudzoziemską wiedzę i oczekiwania w zakresie kultury polskiej. Jest ona realizowana od trzech lat w czterech ośrodkach akademickich. Dążymy do półtysięcznej próby badawczej. Sondujemy wiedzę zastaną i nabytą w trakcie studiów w Polsce. Tak spodziewamy się zdobyć obszerny materiał badawczy, umożliwiający uzyskanie wskazań dla autorów późniejszych opracowań metodycznych i podręczników.

 

  1. Opracowaliśmy i stale uzupełniamy realizowany przez współpracowników naszej Pracowni programu edukacyjnego (kulturowo – językowego) dla nauczycieli języka polskiego jako obcego, i jako odziedziczonego na terenie byłego Związku Radzieckiego. Jest to możliwe za sprawą współpracy z Fundacją „Pomoc Polakom na Wschodzie”, dla której od czterech lat organizujemy przy Centrum Polonicum trzytygodniowe, letnie warsztaty doskonalące. W opracowaniu bazy programowej współpracowały z nami dodatkowo dr Elżbieta Kaczmarska (z Instytutu Slawistyki UW), dr Natalia Yaumen (współpracownik Centrum Polonicum) oraz dr Magdalena Stasieczek-Górna (Centrum Polonicum) i dr Piotr Kajak (Centrum Polonicum). Cele programu wyglądają następująco:

 

  1. Podnoszenie wiedzy i sprawności metodycznej w zakresie prowadzenia nauki języka polskiego, historii polski i kultury obszaru polskojęzycznego.
  2. Nabywanie kompetencji komunikacyjnej i lingwistycznej w obrębie współczesnego języka polskiego, w jego odmianach; literackiej i potocznej.
  3. Zapoznanie się z programami nauczania w szkołach polskich na terenie kraju, z uwzględnieniem różnych grup wiekowych ucznia oraz zróżnicowania typów nauczania.
  4. Wypracowanie mechanizmów samokształcenia i docierania do źródeł wiedzy i informacji o metodach kształcenia, zakresach i programach edukacyjnych, literatury przedmiotowej i podmiotowej.
  5. Kształtowanie i poszerzanie świadomości językowej i kulturowej słuchaczy.

Obecnie pracujemy nad opracowaniem czwartej edycji spotkań warsztatowo- metodycznych. Będzie ona realizowana w poniższych blokach:

– blok metodyki nauczania literacki

– blok metodyki historyczno-kulturowej

– kody socjokulturowe i realioznawcze

– blok lingwistyczny/lingwakulturowy

– nowe media i nauczanie interaktywne

III. Trzecim zadaniem, realizowanym w ramach programowych naszej Pracowni jest opracowanie podręcznika A to polski właśnie, przeznaczonego do nauki języka polskiego jako obcego, odziedziczonego, drugiego, dla młodzieży z obszarów rosyjsko-, ukraińsko- i białoruskojęzycznych. To duży, dwuletni projekt realizowany w ramach współpracy i na zapotrzebowanie Fundacji „Pomoc Polakom na Wschodzie”. Podręcznik ten właśnie został złożony do druku. Składa się z dwóch tomów (łącznie 443 strony). Powstał pod redakcją metodyczną i programową dr hab. Piotra Garncarka. Jest pracą zbiorową, napisaną przez zespół w składzie: dr hab. Piotr Garncarek, dr Anna Rabczuk, dr Magdalena Stasieczek-Górna, mgr Marta Skura, dr Aleksandra Święcka, dr Natalia Yaumen. Są w nim realizowane fabularne narracje o tematyce realioznawczej, socjokulturowej i krajoznawczej. Podręcznik zawiera też teksty nacechowane lingwakulturowo. Było to możliwe dzięki wspomnianym wyżej ankietom oraz współpracy naukowej i badawczej z nauczycielami języka polskiego jako obcego z terenów całego w zasadzie byłego Związku Radzieckiego, pracującymi nie tylko w strukturach akademickich.

  1. Czwartym zadaniem, realizowanym (a w zasadzie projektowanym) przez pracownię, jest stworzenie bazy programowej do opracowywania i publikowania cyklicznych Warszawskich zeszytów glottodydaktycznych. Zamysł ten jest w zasadzie kompromisem, jaki udało się nam wypracować, po zupełnie nieudanych międzyuczelnianych planach realizacji Kulturowych zeszytów glottodydaktycznych. Tutaj współpraca (na odległość) zupełnie nam nie wyszła. Dlatego postanowiliśmy opracować program i zakresy tematyczne, umożliwiające nam wydawanie zeszytów glottodydaktycznych (pod redakcją dr hab. Piotra Garncarka), które będą również realizacją założeń locus w kulturze. Ponieważ nie istnieje w zasadzie „warszawski” podręcznik do nauki j.p.j.o, a istnieją krakowskie, wrocławskie, katowickie czy nawet łódzkie, chcemy właśnie Warszawę uczynić owym „adresem” kulturowym w opracowanych zeszytach. Chęć uczestnictwa w tych pracach deklaruje duża grupa pracowników Polonicum, również tych dotychczas z Pracownią nie związanych, jak i wiele osób z innych ośrodków akademickich (również zagranicznych). Charakter tego przedsięwzięcia wymaga jednak znacznych i stałych środków finansowych. W obecnej fazie poszukujemy źródeł finansowania.

Realizacją opracowanego w ramach działań naszej Pracowni były wyjazdowe sesje warsztatowe:

  1. Dwudniowe warsztaty dla nauczycieli j.p.j.o w Mińsku na Białorusi, we współpracy ze Stowarzyszeniem „Wspólnota Polska” (dr hab. Piotr Garncarek) – 2015 r.
  2. Dwudniowe warsztaty dla nauczycieli j.p.j.o w Grodnie na Białorusi, we współpracy ze Stowarzyszeniem „Wspólnota Polska” (dr hab. Piotr Garncarek) – 2015 r.
  3. Pięciodniowe warsztaty dla nauczycieli j.p.j.o w Drohobyczu na Ukrainie, we współpracy ze Stowarzyszeniem „Wspólnota Polska” (dr hab. Piotr Garncarek, dr Anna Rabczuk) – 2014 r.
  4. Dwudniowe warsztaty dla nauczycieli j.p.j.o z całego świata, realizowane w Ostródzie, we współpracy ze Stowarzyszeniem „Wspólnota Polska” (dr Elżbieta Kaczmarska, dr Natalia Yaumen) – 2014 r.

 

Pracownia Glottodydaktyki Kulturowej z racji swojej specyfiki nie działa w pełnej zgodzie z wymogami stawianymi przed tego typu podmiotami akademickimi. Fakt jej międzyuczelnianej specyfiki sprawia, że nie odbywają się spotkania zespołu, a jedynie ożywiona korespondencja internetowa. Udało nam się zorganizować jedno zaledwie spotkanie, w 2014 roku, we Wrocławiu (na zaproszenie i ze środków tamtejszej uczelni). Nie stanowi to, jak się wydaje większej przeszkody w realizowaniu wspólnych projektów badawczych, chociaż nie jest działalnością łatwą. Pracownia, to w chwili obecnej już małe, ale sprawdzone środowisko, otwarte na zmiany i nowych współpracowników.

Piotr Garncarek

E-Book "Forum Glottodydaktyczne"
USOS
Aktualności
Rekrutacja
Kalendarium
Wykładowcy
FAQ